Agenda 22 oparta jest na Standardowych Zasadach ONZ uchwalonych w 1993 roku. Podstawą Standardowych Zasad jest przeświadczenie, że wszyscy obywatele są równi i mają takie same prawa. Niepełnosprawność zaś jest rozumiana jako nieprzystawalność usług czy braków środowiska – innymi słowy nie należy dostosowywać osoby niepełnosprawnej do społeczeństwa, ale tak działać by wszyscy obywatele mieli takie same szanse.
Standardowe zasady traktowane są jako wytyczne, które stanowią podstawę przy opracowywaniu polityki społecznej wobec osób niepełnosprawnych. Innym elementem jest współpraca z organizacjami pozarządowymi, które są partnerem we wszystkich fazach: od planowania, poprzez realizację, ewaluację i uaktualnienie polityki. Nadrzędnym celem jest włączanie działań polityki wobec niepełnosprawnych w główny nurt działań państwa i władz lokalnych. Celem planowanych działań jest opracowywanie przez władze publiczne długofalowych strategii zapewniających niepełnosprawnym takie same prawa jak pozostałym obywatelom.
Tworzy się zespoły robocze, w których na takich samych zasadach pracują przedstawiciele trzeciego sektora i administracji publicznej. Punktem wyjścia Agendy22 jest inwentarz służb i usług oferowanych obywatelom przez władze lokalne i jednocześnie inwentarz potrzeb osób niepełnosprawnych.
Inwentaryzacja zasobów samorządu połączona z inwentaryzacją potrzeb osób niepełnosprawnych.
Kompilacja, analizowanie i ustalanie ważności celów – zidentyfikowanie braków w obszarach usług czy działań na rzecz niepełnosprawnych; ustalenie priorytetów i kierunków działań; realistyczne planowanie rozłożone w czasie.
Wstępne stworzenie planu polityki na rzecz niepełnosprawnych, widzianego jako doprowadzenie do sytuacji gdy niepełnosprawni mają taki sam dostęp do życia społecznego jak pozostali obywatele.
Przyjęcie planu/programu przez władze: państwowe, samorządowe.
Poszczególne Standardowe Zasady traktowane są jako próbnik do oceny stanu rozwiązań w proponowanych osobom niepełnosprawnym. Na przykład Zasada 3: Rehabilitacja jest podstawą do zadania pytań o oferowane przez państwo programy rehabilitacyjne, ich jakość i udział niepełnosprawnych przy ich tworzeniu.
Agenda 22 może stać się podwaliną tworzenia polityki na rzecz niepełnosprawnych. Przyjęcie proponowanych przez nią kroków może być początkiem realnej poprawy sytuacji niepełnosprawnych obywateli.
Piotr Todys